Steve McQueen

De video-installatie Sunshine State (2022) bestaat uit drie elementen: close-ups van een brandende zon, fragmenten uit de film The Jazz Singer (1927) en McQueens eigen stem. In een dertig minuten durende loop confronteert het werk de kijker met thema’s als identiteit, stereotypering en racisme, verweven met een persoonlijke familiegeschiedenis.

De film opent met een felle zon, die verwarmt en verbrandt. McQueens stem fluistert: “Shine on me, Sunshine State, shine on me.” Hij vertelt over zijn vader Philbert, die in de jaren vijftig vanuit Grenada naar Florida kwam om als sinaasappelplukker te werken. Daar werd hij slachtoffer van een racistische aanval. McQueen herhaalt het verhaal meerdere keren; bij elke herhaling verdwijnen woorden. Wat resteert zijn stiltes en flarden herinneringen. Het trauma blijft voelbaar, maar wordt ook een stille kracht: “not holding back, but holding tight.”

Daartegenover plaatst McQueen fragmenten uit The Jazz Singer, de eerste film met gesproken dialoog. Hoofdpersonage Jakie Rabinowitz (Al Jolson) wil carrière maken op Broadway en treedt op in blackface, zoals Jolson ook in het echte leven deed. McQueen toont de beelden in negatief, vertraagd, versneld of achterstevoren. Zwart wordt wit en wit wordt zwart; de schmink verandert in een spookachtig masker. Jolsons gezicht lost op tot een ongrijpbare verschijning.

In de tentoonstellingsruimte verschijnen dezelfde scènes op twee schermen, in verschillende bewerkingen en net niet synchroon. Het resultaat een zintuiglijke ervaring die de impact laat ervaren van een indringende persoonlijke geschiedenis op hoe we als mensen gevormd worden en anderen waarnemen.