Steve McQueen

“Making artwork is like poetry, in a way,” aldus de internationaal gerenommeerde Britse kunstenaar en filmmaker Steve McQueen (1969). Zoals een dichter met woorden betekenis oproept via associatie en suggestie, zo werkt McQueen met beelden, teksten en stiltes. Hij creëert een gelaagde kijkervaring door het herkenbare te vermengen met het onbekende.

McQueen brak in de jaren negentig door met poëtische, vaak minimalistische videowerken en installaties. Later verwierf hij wereldwijde bekendheid als regisseur van speelfilms als Hunger (2008), Shame (2011) en 12 Years a Slave (2013), waarmee hij als eerste Zwarte regisseur een Oscar won. In al zijn werk brengt hij vergeten of verdrongen geschiedenissen naar voren, vaak die van Zwarte gemeenschappen in het Westen.

Zijn films en installaties getuigen van diepe maatschappelijke betrokkenheid. Thema’s als onrecht, onderdrukking en lichamelijke kwetsbaarheid keren steeds terug. McQueen laat zien hoe macht – zichtbaar of subtiel – wordt uitgeoefend en welke sporen dat nalaat, persoonlijk en collectief. Het lichaam speelt daarbij een centrale rol: als plek waarop macht inwerkt, maar ook als krachtig middel van verzet.

Veel van McQueens videowerken zijn langzaam, repetitief of confronterend direct. Hij onderzoekt hoe beeld, geluid en duur de ervaring van de toeschouwer sturen. Zijn foto’s lijken op het eerste gezicht registraties van alledaagse onderwerpen, maar zijn geladen met verborgen betekenissen. In installaties onderzoekt McQueen hoe beelden een ruimte innemen en de toeschouwer dwingen een fysieke positie te kiezen. Zo wordt kijken bij hem ook een lichamelijke ervaring.