Jan Andriesse

Jan Andriesse (1950–2021) was een meester van de nuance en verstilling. In zijn schilderijen en tekeningen visualiseerde hij zijn diepe fascinatie voor licht, kleur en natuurlijke verschijnselen. Hoewel zijn oeuvre vaak wordt verbonden met het minimalisme draait het in de kern om een onderzoek naar ons omringende natuurlijke fenomenen zoals lichtreflecties op water, het kleurenspectrum of de werking van licht in de schemering.

Zijn scherpzinnige observaties combineerde hij met een grote interesse in natuurkundige principes en wiskundige reeksen, zoals de Fibonacci-reeks of de driehoek van Kepler. Net als in de kunst, zag hij schoonheid in de wetenschap (zie bijvoorbeeld Symmetrie van het water).

Sinds de jaren zeventig onderzocht Andriesse hoe vluchtige momenten — een regenboog, schaduw of wateroppervlak — in verf gevangen kunnen worden zonder hun beweeglijke karakter te verliezen. Hij probeerde immateriële verschijnselen tastbaar te maken, waarbij hij zijn motieven bijna abstract benaderde. De regenboog was hierbij een cruciaal thema; niet als symbool, maar als complex natuurkundig verschijnsel dat hij via verfijnde kleurgradaties op het doek bracht.

Ook water was een constante inspiratiebron. Woonachtig op een boot op de Amstel in Amsterdam, bestudeerde hij dagelijks de rimpelingen en reflecties op de rivier. Door verf in talloze transparante lagen aan te brengen, creëerde hij diepte en wat hij noemde "zuurstof voor de ogen".

Andriesse stelde dat hij 80 tot 90% van zijn werkproces besteedde aan kijken. Diezelfde verstilde aandacht vraagt hij van de toeschouwer: pas met tijd en overgave komt de subtiele visuele kracht van zijn werk dat draait om stilte, licht en zwaartekracht volledig tot zijn recht (zie bijvoorbeeld Van daar naar hier of Caryatide).