Sophie Calle

De kunst van Sophie Calle – variërend van fotografie, video, film en boeken tot tekst en performance – beweegt zich tussen de wil om greep te krijgen op het bestaan en het verlangen er zich aan over te geven. Ze maakt werken die vertrekken vanuit haar privéleven, maar ook projecten die haar dagelijks leven bepalen, zie Prenez soin de vous. Haar persoonlijke leven is daarbij niet het onderwerp maar een instrument; het is onderdeel van haar artistieke werkwijze.

Door het leven op te vatten als een spel dat volgens bepaalde regels, rituelen of opdrachten wordt geleefd, schept Calle een ruimte om zich over te geven aan het onverwachte, zoals aan ongemakkelijke ontmoetingen of de voorspellingen van een waarzegster (zie Where and when? Berck). Het verslag daarvan in haar kunst is even feitelijk als ingetogen.

In 1979 besloot Calle zich door willekeurige passanten te laten meenemen door de stad. Sindsdien bedacht zij talrijke scenario's waarin ze de ander onderdeel maakt van het werk, van mensen dichtbij, zoals haar moeder, tot volstrekt onbekenden. Heel expliciet was The Sleepers (1979), waarin Calle mensen uitnodigde enkele uren in haar bed te slapen. Gezien haar werkwijze kunnen haar projecten zich balanceren op de grens van het acceptabele met betrekking tot de privacy van anderen. Zo probeerde ze in The Address Book (1983) op basis van een op straat gevonden adresboekje de onbekende eigenaar te leren kennen via telefoongesprekken met de contacten uit het boekje.

Calle behandelt emotioneel geladen thema's – verlies, verlangen, obsessie – met een zakelijke toon die de zeggingskracht versterkt in plaats van vermindert. Waar feit en fictie in elkaar overgaan is daarbij nauwelijks te achterhalen. Ook in die onzekerheid schuilt de kracht van haar werk.