Vertigo

Dit werk markeert een overgang in zijn oeuvre: van de monolithische, pigmentrijke sculpturen uit de jaren tachtig en negentig naar de reflectieve, architectonische werken van deze eeuw. Waar zijn vroege werk draaide om materie, leegte en innerlijke ruimte, richt Vertigo zich op oppervlak, reflectie en perceptie.

Terwijl in werken als Descent into Limbo de leegte zich in het object bevindt, lijkt de leegte zich hier juist vóór het werk te openen. Het licht gebogen, spiegelende vlak omhult de toeschouwer en ontneemt hem elk gevoel van stabiliteit. Het eigen spiegelbeeld verschijnt uitvergroot en vervormd, terwijl de ruimte kantelt en anderen ondersteboven weerspiegeld worden.

Hoewel de optische effecten natuurkundig te verklaren zijn, doet dat niets af aan de zintuiglijke verwarring die het werk oproept. Kapoor creëert een ervaring die zich niet laat reduceren tot kennis of waarneming alleen. Pas door te bewegen en het werk van verschillende standpunten te benaderen, ontvouwt Vertigo zich volledig. Deze opeenvolging van beelden verleent het een filmisch karakter — een verwijzing, misschien, naar Hitchcocks Vertigo (1958), waarin fysieke duizeling via camerabeweging zichtbaar wordt gemaakt.

De ervaring die Kapoor beoogt, raakt aan wat in de esthetica het sublieme wordt genoemd: het ontzagwekkende dat aantrekt en ontregelt. In een gesprek met Heidi Reitmaier (2007) zegt Kapoor: ‘De traditionele verschijningsvorm van het sublieme is het matte oppervlak, diep en absorberend. Het glanzende staat wellicht voor de moderne vorm van het sublieme: volkomen reflectief, totaal aanwezig, en de blik terugwerpend op zichzelf.’